Wachtlijsten!
Sinds ik jaren geleden in een productiebedrijf gewerkt heb weet ik er ‘alles’ van. Nu ik een aantal maanden bestuurder ben bij XONAR inmiddels ook. En wat een poppenkast.
NIET natuurlijk dat lange wachtlijsten ten koste gaan van de hulpverlening aan kinderen/jongeren en hun ouders. WEL dat het ministerie van Jeugd en Gezin denkt met het machtwoord en met geld de oplossing te kunnen realiseren. Het machtwoord, dat de wachtlijst > 9 weken per 31 december helemaal verdwenen dient te zijn. En met geld dat onder voorwaarden, via de Provincie, gegeven wordt om de wachtlijst weg te werken. Onder meer de voorwaarde dat als de wachtlijst niet weggewerkt wordt er een boete volgt!
Begrijpt u het? Lees toch maar even verder.
Globaal kent de jeugdzorg vier producten. a) Ambulante hulpverlening, b) Deeltijdverblijf (semi-residentie), c) Verblijf (residentie) en d) Pleegzorg. Voor al deze vier producten dient de wachtlijst verdwenen te zijn.
XONAR als aanbieder maakt met de Provincie afspraken over de productie in cliëntaantallen. Op basis daarvan wordt subsidie verleend. Bureau Jeugdzorg (BJz) stelt de indicatie op. Die indicatie leidt tot een aanspraak (op hulpverlening) waarmee de cliënt naar een aanbieder kan gaan voor verzilvering van die aanspraak. Als er vele aanspraken op (deeltijd)verblijf door BJz worden afgegeven komt de capaciteit van XONAR in  het gedrang. Je regelt niet zomaar extra plaatsen voor kinderen / jongeren (o.a. huisvesting, geschoolde medewerkers, groepssamenstelling, in de buurt). Bij teveel aanspraken moet XONAR nee verkopen, vol is vol! Dat mag echter niet van de Provincie, want ieder kind met een aanspraak heeft recht op zorg en kan dat bij de Provincie afdwingen via de rechter. De Provincie ziet het liefst dat het aantal aanspraken op verblijf teruggedrongen wordt maar kan dit niet afdwingen bij de onafhankelijke indicerende instelling BJz. En zo draaien we met elkaar in een cirkeltje.
Bij pleegzorg is het natuurlijk evident dat een aanspraak lang niet altijd kan leiden tot een plaatsing in een pleeggezin. De ‘match’ tussen kind(vraag) en pleeggezin is niet altijd direct mogelijk, hoeveel pleeggezinnen er ook in het bestand staan. Vooral jongeren worden hiervan de dupe, want het plaatsen van ‘oudere kinderen’ is nu eenmaal moeilijker dan voor jonge kinderen.
Maar, denkt u nu. Als het ministerie geld geeft dan breidt XONAR toch gewoon uit. Tsja, maar de Provincie vindt al dat XONAR teveel verblijfplaatsen (24 uur) heeft en zou moeten afbouwen. BJz vindt dat XONAR te weinig verblijfplaatsen heeft en moet uitbreiden. De Provincie vindt dat de cijfers laten zien dat de vraag afneemt. BJz is van mening dat de vraag naar verblijf groot blijft en eerder toeneemt.
In feite is de maatregel van de overheid een perverse prikkel die leidt tot onjuist gedrag. Immers, als de peildatum van de overheid nadert wordt een scala aan (tijdelijke) maatregelen getroffen om de wachtlijst in aantallen te verminderen. Na de peildatum worden er weer maatregelen genomen om de kinderen/jongeren die (tijdelijk) niet op de wachtlijst stonden weer toe te voegen aan de wachtlijst.
En dit is nog maar één voorbeeld.
En de overheid maar denken dat ze de zaak goed regelt en in de hand heeft. Nu dat in vele provincies, NIET bij XONAR / Limburg, minder goed blijkt te lopen komt de boeteregeling uit de zak. Je krijgt geld van de overheid om de wachtlijst weg te werken. Die zet je natuurlijk adequaat in. Maar als dan blijkt dat de wachtlijst niet (helemaal) is weggewerkt moet je terugbetalen. Wie bedenkt zoiets?